تا اینجا اومدی یک فال هم بگیر

فال حافظ بگیرید

نسیم وصال – خدا چو صورت ابروی دلگشای تو بست – غزل ۳۲

۵۰- نسیم وصال

خدا چوصورت ابروی دلگشای توبست   گشادکارمن اندر کرشمه های تو بست
مرا ومرغ چمن را از دل ببرد آرام       زمانه تاقصب نرگس و قبای توبست
زکار ما و دل عنچه بس گره بگشود   نسیم گل چودل اندر پی هواتو بست
مرابه بند تو دوران چرخ راضی کرد       ولی چه سود که سررشته در رضای توبست
چو نافه بردل مسکین من گره مفکن   چوعهد با سرزلف گره گشای تو بست
توخودحیات دگر بقودی ای نسیم وصال     خطا نگر که دل ، امید دروفای تو بست
زدست جور تو گفتم زشهر خواهم رفت       به خنده گفت که حافظ بو ه پای تو بست ؟

:: ::

توضیحات :

گشاد (فرج و گشایش ) قصب (نی = جامه ابریشمی = تاننازکنرم ) دلگشای (ترکیب وصفی (سرور خاطر ) نشاندن ( کاشتن ) نرگس قبا (لباس مخصوص با مربند مخصوص و دور آن گلابتونی = جامه لبریشمین زربافت ) گره (مشکل ) نسیم (باده معطر ) بند (بندگی ) دورانچرخ (گردش روزگار ) معنی بیت ۲( همین روز که روزگار لباس ابریشمین رربافت گلابتونی را برقامت چون سرو روان تو آراسته کرد سرو باغ را با رفتار و خرام تو شرمسار کرد) معنی بیت ۵( دل بیچاره مرا مانند نافه مشک ختن درپیچ تاب مینداز و خون مکن که پیمان وفادار یا سرگیسوی مشگل گشای تو بسته است تا پیوسته درآنجام مقیم باشد ) معنی بیت ۶( این نسیم وصال تو حیات و روح دیگری بوده ای محبوب دیگری بوده ای خطای دل مرا نگاه کن که امید به وفای تو بسته است ) معنی بیت ۷( به جانان گفتم که از دست ستم تو از شهر خواهم رفت جانان با خنده گفتی : ای حافظ که پایت را بسته ؟ را برو (استفهام انکاری ) نمی توانی بروی
نتیجه تفال :
۱-   لسان الغیب دراولین بیت جواب تفال شما را داده است و می فرماید : (خداوند چون ابروی دلکش و دلربای شما را نقش بندی کرد فرج و گشایش همه ما به ناز و غمزه تو وابسته کرد ) یعنی اشاره های ابروی و چشم شما موجب گشایش کار همه است پس دوست عزیز همه چیز دراختیار داری زیبایی مهر و محبت طنازی عشوه گری معلومات صداقت خویشتن داری ایثار و … پس چرا بیهوده خود را به کارهای واهی و پست سرگرم می کنی بله جایگاه تو خیلی والا و بالاست خود را ارزان نفروش که هزاران یوسف و زلیخا به ابرو و چشم شما قرار را از دست می دهند
۲-   گره از کارت برداشته می شود و بخت و اقبال یارو یاور و همراه و همدم شماست ولی زیاد به سخنان دیگران توجه نکنید
۳-   او خیلی شمار ا دوست دارد زیرا منافع شما با او پیوند خورده ولی متاسفانه او زیاده طلب است و به حق خود قانع نمی باشد پس مشکل شما با رفاقت و پیوندی که وجود دارد به شرط کمی گذشت قابل حل خواهد بود و ابداً جای نگرانی نمی باشد
۴-   از اینکه دیگران به شما حسادت می ورزند علتش تعریفهایی است که جنابعالی درمورد کارهای خود می کنید که خوشبختانه واقعیت هم دارند ولی مردم ظرفیت پذیرش آنان را ندارند پس خوبست دراین باره قدری دور اندیش باشید
۵-   سخنان او را زیاد جدی نگیرید زیاد او نمی تواند از شما دل بردارد چون اگر می توانست هفته پیش با آن پیشامد می رفت ولی نتوانست از شما جدا شود پس شما نیز رعایت حرفش را داشته باشید و به سخنان او توجه کنید
۶-   مسافرت را توصیه نمی کنم ولی خرید و فروش بجاست درآینده شاهد موفقیت سریع شما خواهند بو ونام شما دررسانه ها اعلام می شود نذری درباره این نیت داشته باشید که موجب برآوردن سریع آن میشود می دانید که بازنده شکست خود را ناشی از تبعیض یا سیاست یا بدجنسی می داند اما برنده همیشه ترجیج می دهد که خود را مسئول شکستهایش بداند و نه دیگران را وقت زیادی را صرف عیب جویی نمیکند بلکه بیشتر تلاش می کند .

کمی بیشتر در خصوص غزل بدانید :
شرح غزل :
معانی لغات غزل(۳۲)
ابروی دلگشا: ابروانی که میان آنها فاصله باشد، ابروان ناپیوسته، ابروان گشاد وباز، کنایه از صورت باز وبشاش.
گشادکار: کشایش کار.
کرشمه: ناز وغمزه و ادا و اطوار توام با اشارات ابرو.
قصب: نی، کتان، جامه نازک کتانی، واحد طول زمین زراعتی، شال کمر و در اینجا مقصود پارچه کتانی است که به عنوان شال به کمر می¬بندند.
زرکش: زربفت، پارچه¬یی که در آن رشته¬های نازک طلا بافته شده باشد.
قصب زرکش: پیراهن زربفت، شال کمر زربفت، شال سر زربفت.
گره نگشود: گره¬گشایی نکرد.
دوران چرخ: گردش روزگار.
سررشته: سررشته، سرنخ، سررشته¬دارکنایه از کسی که مهار کار در دست او و اختیار¬دار باشد.
سررشته در رضای توبست: مهار کار را به دست و اراده تو داد.
نافه: کیسه کوچک مشک که سرآن را گره زده باشند، نافه آهوی چین که قبلا شرح داده شد و آن نیز گره خورده است.
گره گشای: مشکل گشا، حلاًل مشکلات.
زلف گره گشا: زلفی که آزاد بر شانه¬ها ریخته و کنایه از زلفی است که گره آن باز شده و برای عاشق مشکل گشاست.
نسیم وصال: کنایه از اشارات و علامات اولیه و حالات و تمایلات معشوق است که عاشق را امیدوار می¬کند.
معانی ابیات غزل(۳۲)
(۱) آنگاه که دست توانای آفریدگار تصویر ابروان گشاده تو را برچهره‌ات می‌نشانید، گشایش کار مرا هم در اختیار اشارات دلبرانه آن ابروان قرار داد.
(۲) و درآن که دست زمانه با شال زرکشی که بر روی قبای تو می‌پیچید کمر تو را می‌بست هزاران اندام سرو مانند را در چمن روزگار به خاک راه نشانید.
(۳) نسیم امید بخش سحری تا با اراده تو همسو و هماهنگ شد گره از کار ما گشوده و دهان غنچه را به تبسم باز کرد.
(۴) گردش روزگار مرا به پای بندی محبت تو کشانید اما افسوس که توفیق من بسته به اراده و خواسته بی‌اعتنایی چون تو است.
(۵) گره در کار دل این ناتوان میفکن که نافه دل من با سر زلف گره گشای تو عهد و پیوند قدیمی دارد.
(۶) نسیم جان‌بخش تمایلات نخستین تو، به من حیات تازه‌یی بخشید، اما اشتباه دل من در این بود که به وفای تو دل بست.
(۷) به او گفتم که از جور بی‌اعتنایی تو عاقبت از این شهر خواهم رفت، در پاسخم با بی‌اعتنایی گفت برو! کسی پای تو را نبسته است.
شرح ابیات غزل (۳۲)
وزن غزل: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات
بحر غزل: مجتث مثمن مخبون مقصور
هم در دربار شاه شیخ ابواسحاق و هم شاه شجاع شاعران فحلی حضور داشتند و قصاید غزایی درهر فرصت مناسب در مدح این دو سلطان می‌سرودند که نمونه‌های آن در دیوان آن شاعران مانند عبید زاکانی و خواجو موجود است. حال باید دید چرا حافظ مانند آنها به قصیده‌سرایی روی نیاورده است و به هنگام حضور درمجالس در کنار سایر شعرا چه شعری را می‌خوانده است؟ وآیا او قادر به سرودن قصیده نبوده یا علتی دیگر داشته است؟ باید گفت حافظ قادر به این کار بود که قصاید مدحیه طولانی بسراید کما اینکه نمونه‌یی از آن قصیده‌یی است که در شجاعت ورشادت شاه منصور ازصمیم قلب سروده، شاهی که تیمور به رشادت او اذعان دارد. اما علت اصلی این که چرا حافظ به قصیده سرایی روی نیاورده و غزل‌سرایی را پیشه خود ساخته و درهمان قالب غزل و زیر پرده ایهام در تعریف شاه زبان گشوده و همزمان با آن تعاریف، گله‌ها و دردلهای خود را نیز گنجانیده است همان ویژگی (رندی) اوست.
او می‌دانست که انشاء قصاید غرای مدیحه به منزله لباس یکبار مصرفی است که دیگر بار کسی نمی‌پوشد و چشمی بر آن نمی‌افتد او می‌دانست که نام ممدوحین او قابلیت ثبت در پیشانی تاریخ به عنوان عناصر افتخارآفرین را ندارد از اینرو در حضور آنها به جای انشاء قصیده مدحیه غزلهایی با اشارات رندانه در تعریف شاه وقت می‌خواند و اطمینان داشت که پس از او مشتاقان زیادی غزلهای او را خواهند خواند و این همه، بدان گفته شد تا خوانندگان این سطور عملا هنر (رندی) حافظ را لمس کرده باشند.
این غزل یکی از غزلهایی است که حافظ درمدح شاه شجاع سروده و سراپا تعریف و گلایه از اوست یعنی در ضمن تعریف صورتی هم از دردل و گلایه‌های فیمابین را با خود دارد و ما امروز می‌توانیم با امثال این غزلها هم به صورت یک غزل عاشقانه برخورد کنیم وهمه باتعابیرآن پی به روحیه شاعر و رویدادهای آن زمان ببریم.
شاعر در بیت اول از زیبایی شاه شجاع و روی بشاش او سخن گفته و تقاضای بذل توجه و اعتنای آن را بخود می‌نماید. در بیت دوم در تعریف شاه می‌گوید از آن زمان که دست زمان تو را برکشید و کمر همت تو را بسته به مقام سلطنت رسانید مدعیان زیادی را از پیش پای تو برداشت و در بیت سوم و چهارم می‌فرماید: با نسیم موافقی که برپرچم اشتهار تو وزید دل من وغنچه چمن هر دو گشوده وامیدوار شد و من حاضر به تسلیم در بند بندگی تو شدم اما موافقت و اعتنای تو هم شرط بود که متاسفانه به تحصیل آن چندان نایل نشدم. دربیت پنجم و ششم پس از گلایه می‌فرماید بیش از این، گره در کار دلی که متعهد به وفاداری تو است مینداز وبار دیگر همان مضمون بیت چهارم را به صورت دیگری بازگو کرده می‌گوید تو در اول کار با تمایلات نخستین خود، برخورد مناسبی با ما داشتی و ما روی آن حساب کرده بودیم افسوس که این یکی از اشتباهات اولیه ما بود. وبالاخره در پایان غزل می‌گوید روزی به کنایه به تو گفتم اگر آنچنان که باید وشاید به قدر و منزلت شاعری چون من اعتنایی نشود به ناچار از این دیار خواهم رفت و تو در پاسخ به من فرمودی: هر وقت دلت خواست به هرکجا می‌خواهی برو، کسی پای رفتار تو را نبسته است.
این تعابیر و ایهامات نه چندان مبهم، اقوی دلیلی است بر این که حاسدان و معاندان همیشه در کار تخریب روابط فیمابین حافظ وشاه شجاع بوده‌اند‌ وگرنه برای شاعر بلیغ و مسلطی چون او قحط مضمون نبوده است که دریک غزل به ظاهر تعریف، مضامین بیت چهارم و ششم این غزل را بدین صورت که هست پیاده کرده و بی‌توجهی شاه را به خود چنین بازگو نماید
****
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالیان
غزل به قلم علامه قزوینی :
خدا چو صورت ابروی دلگشای تو بست
گشاد کار من اندر کرشمه‌های تو بست
مرا و سرو چمن را به خاک راه نشاند
زمانه تا قصب نرگس قبای تو بست
ز کار ما و دل غنچه صد گره بگشود
نسیم گل چو دل اندر پی هوای تو بست
مرا به بند تو دوران چرخ راضی کرد
ولی چه سود که سررشته در رضای تو بست
چو نافه بر دل مسکین من گره مفکن
که عهد با سر زلف گره گشای تو بست
تو خود وصال دگر بودی ای نسیم وصال
خطا نگر که دل امید در وفای تو بست
ز دست جور تو گفتم ز شهر خواهم رفت
به خنده گفت که حافظ برو که پای تو بست
غزل به قلم شاملو : 
غزل به قلم الهی قمشه ای :
غزل به قلم عطاری کرمانی :
خدا چوصورت ابروی دلگشای توبست    گشادکارمن اندر کرشمه های تو بست
مرا ومرغ چمن را از دل ببرد آرام       زمانه تاقصب نرگس و قبای توبست
زکار ما و دل عنچه بس گره بگشود   نسیم گل چودل اندر پی هواتو بست
مرابه بند تو دوران چرخ راضی کرد       ولی چه سود که سررشته در رضای توبست
چو نافه بردل مسکین من گره مفکن   چوعهد با سرزلف گره گشای تو بست
توخودحیات دگر بقودی ای نسیم وصال      خطا نگر که دل ، امید دروفای تو بست
زدست جور تو گفتم زشهر خواهم رفت       به خنده گفت که حافظ بو ه پای تو بست ؟
غزل را بشنوید :
کلیپ های مرتبت با غزل :
برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن
بستن