تا اینجا اومدی یک فال هم بگیر

فال حافظ بگیرید خاطره از حافظ بنویس

عاشقان – اگر به باده مشکین دلم کشد شاید – غزل ۲۳۰ – ۱۲۷

۱۲۷- عاشقان

اگر به باده مشکین دلم کشد شاید         که بوی خیر زهد ریا نمی آید
جهانیان همه گو منع من کنید ا زعشق       من آن کنم که خداندگار فرماید
طمع زفیص کرامت مبر که خلق کریم     گنه ببخشد و برعاشقان ببخشاید
مقیم حلقه ذکرست دل بدان امید           که حلقه ای زسر زلف یار بگشاید
تورا که حسن خدا داده هست و حجله بخت     چه حاجت است که مشاطه ات بیاراید
چمن خوش است و هوا دلکش است  ومی بی غش کنون بجز دل خوش هیچ در نمی یابد
جمیله ایست عروس جهان ولی هش دار   که این مخدره در عقد کس نمی ماند
به لابه گفتمش ای ماهرخ چه باشد اگر       به یک شکر زتو دلخسته ای بیاساید
به خنده گفت که حافظ خدای را مپسند       که بوسه تو رخ ماه را بیالاید
توضیحات :
خداندگار ( مالک – صاحب =اصتعاره ا زمعشوق) مشاطه ( آرایشگر ) بی عش ( خالص – ناب ) درنمی یابد ( ضرورت ندارد مناسبت ندارد ) مخدره ( پرده نشین ) جمیله ( مونث جمیل = زیبا ) خدای ار مپسند ( تو را به خدا راظی مسو ) ماه ( استعاره ا زمحبوب ) بیالاید ( آلوده سازد ) شاید ( شایسته است ) جهانیان ( تمام مردم دنیا ) باده مشکین ( شراب مشکبو و معطر ) زهد ریا ( زهد ریایی = صفت و موصوف ) طمع برید ( قطع امید کرد ) معنی بیت ۱( اگر دل من به شراب عطر گین میل پیدا می کند شایسته است زیرا شراب مشکین از انگوری که بوی مشک دارد گرفته می شود اما از زهد ریایی بوی خبر نمی آید ) معنی بیت ۳( ازکرم و بهره رسانی و نیکی های جانان طمع مبر زیرا خوی کریمانه محبوب خطار امی بخشد و برعاشقان رحمت می کند .)
نتیجه تفال :‌
۱-   خواجه دربیت آخر به جنابعالی می گوید : ( من که از محبوب بوسه خواستم با خنده گفت : ای حافظ برای خاطر خدا روا مدار که بوسه تو روی ماه را آلوده کند ) تو خود حدیث مفصل بخوان از این معنی
۲-   آینده جنابعالی چنان درخشان و شادی آفرین است که همه را مات و مبهوت خواهد کرد و جنابعالی به مقصود خود خواهی رسید فرزندم : تفال جنابعالی بسیار خوب است زمانی که به هدف خود رسیدی خدا را شکر کن ودست از غرور بردار و خویش را آماده مبارزه و اقدامت مهمتری بکن زیرا طالع جنابعالی دربرج حوت اسفند می باشد و موفقیت همگام شماست به شرط آنکه برخدا توکل کنی همین هفته به یکی ا ز مشاهد متبرکه برو و دعا کن که گشایش حاصل می شود
۳-   جایی برای نگرانی وجود ندارد شاهد موفقیت درچند قدمی شماست با قدری تلاش وقت شناسی و دقت به آن دست می یابی
۴-   ویژگیهای اخلاقی شما عبارتند از جدی دانا ناقلا انتقامجو شیرین بیان خودخواه سیاستمدار مودب پشتکار دار مدیر دقیق ثروتمند با سلیقه مقبول عاشق مالکیت منطقی رفیق دوست زود رنج اما دست شما نمک نداردو ارزش واقعی شما را نمی شناسند اگر درست بوداین پدر با تجربه را دعا کنید ودرحفظ این کتاب بکوشید
۵-   مسافرت ارتوصیه میکنم ازدواج عملی می شود ولی طلاق صورت نمی گیرد خرید و فروش هردو سودآور است تغییر شغل عملی می گردد موفقیتی کامل نصیب خانواده مشام ی وشد
۶-   اگر دراین معامله شما یا همسر یا پدرتان سود نبرده نگران نباشید به زودی منافع زیادی نصیب شما می شود و سفر زیارتی و سیاحت یدر پیش است
کمی بیشتر در خصوص غزل بدانید :
شرح غزل :
معانی لغات (۲۳۰)
باده مشکین: شراب مشک بو ومعطر .
دلم کَشَد: میل دلم بکشد.
شاید: شایسته است ، خوب است .
خدواندگار : صاحب ، مالک، خدای متعال .
فیض کرامت: فیض کرم الهی ، بهره رسانی ، کرم خداوندی .
خلق کریم:خلق و خوی بزرگوار ،خوی نیک کریم خداوندی.
حلقه ذکر : دایره وانجمن برای ذکر ودعا .
زلف یار: در اصطلاح صوفیه انبوهی برای ذکر ودعا .
زلف یار : در اصطلاح صوفیه انبوهی و ایهام اسرار خلقت.
حجله: اطاق آراسته و زینت کرده برای عروس و داماد .
حجله بخت: ( اضافه تشبیهی ) حجره بخت و اقبال .
مَشّاطه : آرایشگر.
بیاراید: آرایش کند.
در بایستن: ضرور بودن ، سزاوار بودن ، لازم بودن .
در نمی یابد: ضرور نیست ، لازم نیست.
جمیله: زن زیبا روی .
مُخَدَّره: در پرده پوشیده شده ، مستور ه، پرده نشین.
لابه : اظهار نیاز توأم با التماس ، تضرع و چاپلوسی .
یک شِکَر:بوسه .
بیالاید: آلوده کند.
معانی لغات غزل(۲۳۰)
(۱) اگر میل دلم به سوی شراب خوشبو کشیده می شود ، شایسته است . چرا که از زهد ریایی و دروغین بوی خیر به مشام نمی رسد.
(۲) اگر تمام مردم دنیا من را ا عشق ورزی منع کنند ، من همان کار را خواهم کرد که خداوند فرموده است . (۳) از اینکه کرم الهی تورا بهره مند کند نومید مباش زیرا خُلقِ کریمانه محبوب از گناهان در می گذرد و عاشقان را می بخشاید. (۴)از آن سبب دل در انجمن ذکر و اوراد برای دعا کردن جای گرفته که (شاید ) حلقه یی از سر زلف یار را بگشاید ( رمزی از رموز خلقت را در یابد .
(۵)تو که زیبایی خدا داده و حجله بخت آراسته داری ، چه نیازی است که آرایشگر به آرایش تو بپردازد .
(۶) اکنون که چمن با صفا وهوا دل آرا و شراب خالص و ناب است ، برای بهره برداری ، هیچ چیز دیگر غیر از دل خوش لازم نیست.
(۷) دنیا به مانند عروس زیبایی است اما این را بدان که ای پرده نشین دلربا به عقد همسری کسی در نمی آید .
(۸) به التماس و زاری به او گفتم ، ای ماهرو به تو چه زیانی میرسد اگر خسته دلی با یک بوسه توآرامش یابد ؟
(۹) باخنده پاسخ داد که حافظ ، از برای خاطر خدا راضی مشو که بوسه تو چهره ما را آلوده کند
شرح ابیات غزل (۲۳۰)
وزن غزل: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن
بحر غزل: مجتث مثمن مخبون اصلم
*
عـبـید زاکانی :گَـرَم عـنایت او بـه در روی بـگــشاید هـزار دولـتـم از غـیـب روی نـمـاید
*
سـعـدی : بــه حسـن دلـبرمن هیـچ در نـمـی بـایدجز این دقیقه که با دوستان نمی باید
*
ســعدی : مـرو بـه خـواب کـه خـوابـت ز چشم بِرباید گـرت مـشاهده خویش در خیال آید
*
سلمان ساوجی : مـرا از آیـنه سـخـت روی ، سـخت آید کـه در بـرابـر روی تـو روی بـنـمـایـد
*
کمال خجندی: جهان به خوابو دمی چشم من نیاساید چـو دل به جای نباشد چگونه خواب آید
*
چنین به نظر می رسد که این غزل ، با رگه های عرفانی و ایهام باطنی ، که در کمال پختگی سروده شده مربوط به سالهای آخر غز لسرایی شاعر باشد و آنچه مفاد و ایهامات ابیات بر می آید حکایت از اوضاع و احوال آرام و مساعد می دهد و لذا احتمال داده می شود که در زمان شاه منصور سروده باشد.
شروع غزل با مشی عرفانی و عقیده باطنی حافظکاملاً هماهنگی دارد. به این معنا که این شاعر متفکر و روشنفکر در تمام طول عمر خود برای عقیده که راه زهد ریایی راه رسیدن به مقصود نیست پای استقامت فشرده است . شاعر دربیت دوم می فرماید اگر خلق خدا من را از راه عشق بازدارند من بدان اعتنایی نکرده من بدان اعتنایی نکر ده و به همان راهی می روم که در روز ازل خداوند خالق مرا برای آن آفرید و این بار سنگین عشق را بر دوش من نهاد و این اشاره یی است به آیه ۷۲ سوره احزاب (اِنا عَرَضنَا الاَمانَهَ عَلَی السَّمواتِ وَالارضِ وَ الجِبالِ فَاَبَینَ اَن یَحمِلنَها وَ اَشفقَنَ مِنها وَ حَمَلَهَا الِانسانُ اِنَّه کانَ ظَلوماً جَهُولاً ) ۷۲ به درستی که ما عرضه کردیم امانت را بر آسمانها وزمین و کوهها پس اِبا نمودند که بردارند آن را ترسیدند از آن و انسان آن را برداشت . به درستی که او در حق خود ستمکار و بی اطلاع است . آنگاه با دید وسیع به کرامت قادر متعال نگریسته و می گوید اگر من در حلقه ذکر عارفان شرکت کردم و راه عرفان را برگزیدم تمام مقصود من این است که مشکلی از مسئله خلقت و رمز آن را دریابیم .
ابیات پنجم و ششم باز گو کننده وصف شاه منصور و اوضاع و احوال زمان حکومت اوست و شاعر در بیت هفتم نصیحتی عالمانه به او می کند . به او هشدار می دهد که این دنیا و حکومت چند روزه آن برای همیشه پایدار و مستقر نیست ودست به دست می شود . شاعر در بیت ماقبل آخر غزل که همیشه خواسته باطنی خود را بیان می کند. اشاره غیر مستقیمی به بذل و بخشش در حق خود را دارد. در پایان ، مضمون بیت ششم را حافظ از نظامی در شرفنامه گرفته که می گوید :
هوا معتدل بوستان دلکش است هوای دل دوستان زان خوش است
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی
غزل به قلم علامه قزوینی :
اگر به باده مشکین دلم کشد شاید که بوی خیر ز زهد ریا نمی‌آید
جهانیان همه گر منع من کنند از عشق من آن کنم که خداوندگار فرماید
طمع ز فیض کرامت مبر که خلق کریم گنه ببخشد و بر عاشقان ببخشاید
مقیم حلقه ذکر است دل بدان امید که حلقه‌ای ز سر زلف یار بگشاید
تو را که حسن خداداده هست و حجله بخت چه حاجت است که مشاطه‌ات بیاراید
چمن خوش است و هوا دلکش است و می بی‌غش کنون بجز دل خوش هیچ در نمی‌باید
جمیله‌ایست عروس جهان ولی هش دار که این مخدره در عقد کس نمی‌آید
به لابه گفتمش ای ماه رخ چه باشد اگر به یک شکر ز تو دلخسته‌ای بیاساید
به خنده گفت که حافظ خدای را مپسند که بوسه تو رخ ماه را بیالاید
غزل به قلم شاملو : 
غزل به قلم الهی قمشه ای :
غزل به قلم عطاری کرمانی :
اگر به باده مشکین دلم کشد شاید          که بوی خیر زهد ریا نمی آید
جهانیان همه گو منع من کنید ا زعشق       من آن کنم که خداندگار فرماید
طمع زفیص کرامت مبر که خلق کریم     گنه ببخشد و برعاشقان ببخشاید
مقیم حلقه ذکرست دل بدان امید            که حلقه ای زسر زلف یار بگشاید
تورا که حسن خدا داده هست و حجله بخت     چه حاجت است که مشاطه ات بیاراید
چمن خوش است و هوا دلکش است  ومی بی غش کنون بجز دل خوش هیچ در نمی یابد
جمیله ایست عروس جهان ولی هش دار    که این مخدره در عقد کس نمی ماند
به لابه گفتمش ای ماهرخ چه باشد اگر       به یک شکر زتو دلخسته ای بیاساید
به خنده گفت که حافظ خدای را مپسند       که بوسه تو رخ ماه را بیالاید
غزل را بشنوید :
کلیپ های مرتبت با غزل :
برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن